ΜΕΓΑΛΗ ΕΥΘΥΝΗ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΝΗΣΙ

Τα Μυστήρια της Κρήτης



"esoterica.gr"
Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2002


Θέμα δύσκολο και ακανθώδες είναι η θρησκεία των Κρητών κατά την Μινωική εποχή. Είναι φανερό πως οι Κρητικοί, όπως και άλλοι αρχαίοι λαοί, πριν φτάσουν στην καθεαυτό θρησκεία, πέρασαν από τα προστάδια της : ανιμισμός, προγονολατρεία, τοτεμισμός. Ο Έβανς δέχεται επιδράσεις αιγυπτιακές στη θρησκεία των Κρητών.

Φαίνεται πως ο ταύρος στα πολύ παλιά χρόνια στην περιοχή της Κνωσού λογιόταν σαν το πιο μεγάλο τοτέμ. Οι εθνολόγοι λένε πως ο ταύρος στην αντίληψη των πρωτόγονων ήταν η προσωποποίηση της δύναμης και της γονιμότητας.
Αντίθετα με άλλους σύγχρονους πολιτισμούς (Αιγύπτου, Μεσοποταμίας), που άφησαν μνημειώδη θρησκευτικά έργα, ναούς και γλυπτά, στη μινωική Κρήτη παρουσιάζεται μια δυσεξήγητη θρησκευτική σιγή. Μόνον ο Μινωικός πολιτισμός παρουσιάζεται χωρίς ναούς, χωρίς αγάλματα, χωρίς ανάγλυφα ή μνημειώδεις απεικονίσεις της θεότητας. Αυτό βεβαίως δε σημαίνει ότι δεν υπήρχε θρησκεία και θρησκευτική ζωή στη μινωική Κρήτη. Απλώς είχε χαρακτήρα διαφορετικό.
Οι πρώτες θρησκευτικές εκδηλώσεις του ανθρώπου, ήδη από την αρχή της νεολιθικής περιόδου, συνδέονται άμεσα με τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει στη σκληρή του προσπάθεια να επιζήσει. Ο άνθρωπος στα μακρινά εκείνα χρόνια είναι στενά δεμένος με τη γη. Οι καιρικές συνθήκες, οι εποχές του χρόνου, τα φυσικά φαινόμενα, ο κίνδυνος των άγριων ζώων, τον τρομάζουν και συγχρόνως του δημιουργούν ένα είδος μυστηριακής συγκίνησης και η μόνη διέξοδος που βρίσκει είναι η λατρεία της άγνωστης αυτής δύναμης που την ταυτίζει με τη Μητέρα - Γη. Οι παραστάσεις της, σε μικρά ειδώλια, τη δείχνουν «ευτραφή»» και αυτό είναι γενικό χαρακτηριστικό σε όλες τις περιοχές όπου άνθησε ο νεολιθικός πολιτισμός.
Έτσι βάση της μινωικής θρησκείας, είναι «ο κύκλος της βλάστησης». Η εναλλαγή των αισθημάτων του πρωτόγονου ανθρώπου μπροστά στο μυστήριο του διαρκώς μεταβαλλόμενου κόσμου της φύσης ήταν φυσικό να οδηγήσει στη θεοποίηση των φυσικών δυνάμεων και στη λατρεία τους. Η μεγάλη θεότητα στη μινωική Κρήτη είναι η ίδια η φύση, η Μεγάλη Μητέρα. Η απεικόνισή της είναι πολύμορφη : Άλλοτε εικονίζεται σε κορυφή βουνού ανάμεσα σε λιοντάρια, ως «Ορεία Μήτηρ» και «Πότνια θηρών», άλλοτε ως «Θεά των Όφεων» ή του ιερού δέντρου, των πουλιών ή των λουλουδιών. Άλλοτε πάλι παρουσιάζεται ως πολεμική θεότητα με ασπίδα και ξίφος και άλλοτε ως θαλάσσια θεότητα που ταξιδεύει μέσα σε ιερό πλοίο. Σε όλες αυτές τις απεικονίσεις έχουμε έναν προφανή συμφυρμό θρησκευτικών και μαγικών αντιλήψεων. Η προσωποποίηση της βλάστησης εκφράζεται με τη μορφή νεαρού βρέφους ή νεαρού θεού που γεννιέται και πεθαίνει κάθε χρόνο και τον θέλησαν να νυμφεύεται τη θεά. Ο «ιερός γάμος» των δυο αυτών θεϊκών μορφών συναντιέται και στις θρησκείες των ανατολικών λαών (Συρία, Βαβυλωνία, Σουμέριοι, Μικρά Ασία) και των Αιγυπτίων. Η σχέση των δυο αυτών προσώπων δεν είναι πολύ σαφής. Άλλοτε φαίνεται σαν σχέση ερωτική, που όμως δεν ολοκληρώνεται γιατί ο νεαρός θεός πεθαίνει λίγο πριν ή λίγο μετά το γάμο του με τη θεά, άλλοτε σαν σχέση μητρική ή αδερφική, άλλοτε σαν μια ακαθόριστη συντροφιά και συνοδεία. Η γέννηση και ο θάνατος του Δία ήταν αναμφίβολα σύμβολο της εξαφάνισης και αναγέννησης του φυτικού βίου στους κόλπους της φύσης.

ΘΕΟΤΗΤΕΣ

Οι θεοί του πρωτομινωικού πάνθεου ήταν :
- Βελχανός ή Υάκινθος : θεός γιος και σύζυγος της Μεγάλης Μητέρας. Είναι θεός δισυπόστατος, πότε ισχυρός δαμαστής των θηρίων, των γρυπών και των φτερωτών αγριμιών και πότε αδύναμος σαν παιδί και σαν λουλούδι.
- Η Μεγάλη Μητέρα : Η δημιουργία της ξεπήδησε από την ανάγκη της γέννησης του πρώτου θεού. Τη Μεγάλη Μητέρα τη λένε «Ορεία Μήτηρ» και «Πότνια Θηρών», ονομασίες που δίνονται όταν την θεωρούν σαν ανάσα των βουνών και των δασών. Η Ορεία Μήτηρ εικονίζεται ανάμεσα σε λιοντάρια. Και ακόμη είναι και θεά του ιερού δέντρου και θεά των φιδιών.
- Η Δίκτυννα : όπως και από την ετυμολογία προκύπτει συνδέεται με το βουνό Δίκτη της Κρήτης. Πιθανολογείται πως θα είχε κάποιες αρμοδιότητες σχετικές με τις ιδιότητες του βουνού : τη θύελλα, τους ανέμους και τον κεραυνό.
- Η Βριτόμαρτις : είναι νεαρή θεά μάλλον. Και πιθανώς έχει αρμοδιότητες σχετικές με κοπέλες «παρθένους», εξαιτίας της ετυμολογίας του ονόματός της (Βριτόμαρτις = Γλυκιά παρθένος).
- Η Αριάδνη : Η πριγκίπισσα της Κνωσού, κόρη του Μίνωα, είναι μαζί θεά του φεγγαριού και των δέντρων και μια θεά που πεθαίνει κάθε χρόνο.
- Λένε ακόμη πως οι κάτοικοι της Κνωσού λάτρευαν την Ανθεία, η οποία ταυτίζεται με την Αφροδίτη και την Καλλίχορη που σχετίζεται με την επίδοση που είχαν οι κάτοικοι στους χορούς.
Χαρακτηριστικό της μινωικής θρησκείας αποτελεί η αριθμητική και δυναμική υπεροχή των Θεαινών. Πολύ αργότερα στη μινωική εποχή έρχονται και άλλες θεότητες του νεότερου ελληνισμού και υφίστανται κάποια τοπική προσαρμογή.
- Ο Ζευς γίνεται Ζευς - Βελχανός και Κούρος (αγόρι) και γεννιέται και πεθαίνει κάθε χρόνο. Τότε παρουσιάζεται και η Ήρα, η Αθηνά Ποτνία και ο Ποσειδώνας.
Πολλές φορές στις λατρευτικές σκηνές παρουσιάζεται και πλήθος από φανταστικά πλάσματα που περιβάλλουν τους θεούς. Πολλά έχουν σώματα ζώων και ανθρώπινα κεφάλια, όπως οι Κένταυροι κ.λ.π. Επίσης πίθηκοι και πουλιά ήταν δαίμονες συνδεδεμένοι με την ανθηφορία, το χλόισμα, την καρποφορία και άλλες δημιουργικές διαδικασίες της φύσης.
Ίσως οι μορφές αυτές προέρχονται από μαγικές τελετές στις οποίες μετείχαν οι ιερείς με ζωόμορφες μάσκες. Η μεταμφίεση είχε σκοπό να φοβίσει και να αποδιώξει τα κακά πνεύματα ή να εξαναγκάσει τους δαίμονες να βοηθήσουν στην καρποφορία. Όχι μόνο ο Δίας και η Αθηνά γεννήθηκαν στην Κρήτη, αλλά και άλλοι θεοί κατάγονταν από την Κρήτη.
- Η Άρτεμη ταυτίστηκε με τις κρητικές θεότητες Δίκτυννα και Βριτόμαρτη. Η Άρτεμη είναι θεά της άγριας φύσης, περιδιαβαίνει τα βουνά και τα δάση, τα άλση και τα λιβάδια. Στη λατρεία της ανήκουν οργιαστικοί χοροί και το ιερό κλωνάρι. Κανένας από τους μεγάλους θεούς δεν έχει τόση σχέση με τη δεντρολατρεία. Η ομοιότητα με τη μινωική δεντρολατρεία και την οργιαστική όρχηση είναι καταφανής.
- Η Ειλείθυια είναι γνωστή στην ελληνική μυθολογία σαν η θεά που παραστέκεται στις γυναίκες στις ωδίνες του τοκετού. Έχει σχέση με την Άρτεμη που παρουσιάζεται κι αυτή να κάνει το ίδιο λειτούργημα με τη Ειλείθυια. Έτσι η Ειλείθυια ήταν η μινωική θεά της φύσης που προστάτευε στη γέννα ανθρώπους και ζώα.
- Μα και ο Δίας - παιδί και οι γιοι του Δία δείχνουν να έχουν σχέση με τη μινωική θρησκεία, αλλά από διαφορετικές πλευρές. Ο Δίας - παιδί λατρευόταν σε σπηλιές.
Ο Κρητικός για να εξευμενίσει αυτές τις θεότητες, χρησιμοποιεί άφθονες προσευχές και θυσίες, σύμβολα και τελετές που συνήθως εκτελούν ιέρειες και ενίοτε κρατικοί λειτουργοί. Για να απομακρύνει τους δαίμονες, σαλπίζει την κόγχη, παίζει αυλό ή λύρα και ψάλλει ομαδικά ύμνους λατρείας. Για να βλαστήσουν οι κήποι και οι αγροί, ποτίζει τα δέντρα και τα φυτά σε επίσημες τελετές ή οι ιέρειες του, γυμνές σείουν με μανία τα δέντρα με τους ώριμους καρπούς ή οι γυναίκες σε γιορταστική πομπή προσφέρουν καρπούς ή άνθη στη θεότητα η οποία μεταφέρεται σε φορείο.
Οι πιο δημοφιλείς λατρείες ήταν εκείνες που τις ασκούσαν στις κορυφές των ιερών βουνών, σε τριάντα πάνω - κάτω ιερά σπήλαια, γύρω από ορισμένα ιερά σε πεδιάδες, κοντά σε πηγές, στη ρίζα πολλών δέντρων, μπροστά σε μερικούς βράχους. Οι μυστηριώδεις δυνάμεις των οποίων επικαλούνται τη συνδρομή και την προστασία σ' αυτά τα διάφορα μέρη, δεν ήταν ίδιες. Μνημόνευαν στους υψηλούς τόπους το θάνατο, την ανάσταση, το γάμο των μεγάλων ουράνιων αστεριών : του ήλιου, της σελήνης, των πιο ορατών πλανητών γιατί από αυτά εξαρτιόταν το ημερολόγιο, ο κύκλος της βλαστήσεως, ο ρυθμός της ζωής των κοπαδιών, η ναυσιπλοΐα, η βροχή και η ξηρασία, η υγεία των ζώων και των ανθρώπων. Στη θεότητα πρόσφεραν κυρίως τις απαρχές των καρπών της γης, θαλάσσια κογχύλια, ομοιώματα ζώων και ανθρώπων, θυσίες οικόσιτων ζώων ή θηραμάτων.

ΙΕΡΑ ΣΥΜΒΟΛΑ

Η μινωική θρησκεία προτιμούσε τη συμβολική δήλωση του θείου από την παραστατική απεικόνιση. Τα σπουδαιότερα σύμβολα ήταν :
α) Τα ιερά κέρατα : τα κέρατα καθώς και η ελιά, αποτελούν αντικείμενα και με αυτά στολίζουν τους βωμούς. Και η ιερότητα των κεράτων δε μπορεί παρά να έχει τοτεμική καταγωγή. Βέβαιο είναι ότι τα κέρατα είναι η θέση της καθοσιώσεως, γιατί τα ιερά αντικείμενα τα τοποθετούσαν ανάμεσά τους.
β) Ο Κόμβος : είχε ποικίλες μαγικές, θεραπευτικές και προφυλακτικές ιδιότητες. Το δέσιμό του, εξασφαλίζει την κατοχή του αγαπημένου προσώπου και το λύσιμό του, κάνει πιο εύκολο τον τοκετό. Κυρίως όμως ο κόμβος δεσμεύει και υποτάσσει το δαιμονικό στοιχείο.
γ) Η ασπίδα : μαγική και προφυλακτική σημασία πήραν από την ίδια τη φύση τους και ορισμένα αμυντικά όπλα, όπως η μεγάλη οκτώσχημη ασπίδα που κατασκευάζεται από δέρμα ταύρου, και το κράνος. Ίσως τα όπλα αυτά σχετίζονται και με την πολεμική υπόσταση της θεάς.
δ) Ο σταυρός : ο σταυρός, θρησκευτικό σύμβολο της μινωικής θρησκείας, αποτελεί απομίμηση του αστρικού σταυρικού σχήματος και δεν έχει καμία σχέση με το χριστιανικό σταυρό.
ε) Ο διπλός πέλεκυς : από βασικό εργαλείο καθημερινής χρήσης και όπλο, ο διπλός πέλεκυς έγινε σύμβολο υπερφυσικής δύναμης όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά και στη Μικρά Ασία και σε άλλες περιοχές. Ίσως σχετίστηκε με τον κεραυνό που χτυπάει και ρίχνει τα ψηλά δέντρα στις θύελλες ή με τον ιερό ταύρο που τον θυσίαζαν με ένα τέτοιο όπλο. Ο διπλός πέλεκυς είναι σύμβολο τόσο χαρακτηριστικό και πανταχού παρών. Το χρησιμοποιούσαν για να βάζουν το οικοδόμημα ή το αντικείμενο κάτω από μια υψηλή προστασία ή να το προφυλάξουν από βεβήλωση, ακριβώς όπως συμβαίνει με το σταυρό. Είναι σύμβολο της καθαγίασης και της μύησης και συμβολίζει επομένως την ψυχή που οδεύει για τη θέωση και την ολοκλήρωση.
στ) Δεντρολατρεία : πολλά ιερά αντικείμενα συμβολίζουν τη θεότητα στη μινωική εποχή. Εκτός από άλλα, σημαντική θέση είχαν τα ιερά δέντρα και ιδιαίτερα η ελιά.
Η δεντρολατρεία φαίνεται θα αποτελούσε θρησκευτική τάση τοτεμικής εποχής - το τοτέμ θα μπορούσε να είναι ζώο ή φυτό. Από τα πολλά δέντρα η ελιά συγκέντρωσε ίσως τα πιο πολλά προσόντα για να θεωρείται τόσο στη μινωική Κρήτη, όσο και στην Ηπειρωτική Ελλάδα, δέντρο ιερό.
Πρώτα - πρώτα ο πολύτιμος καρπός της ελιάς, ήταν συνηθισμένη τροφή των αρχαίων. Μετά το λάδι, οπτικά χαρούμενο και τροφικά απαραίτητο. Το μεταχειρίζονταν σε πολλές περιπτώσεις και το μεταχειρίζονται και σαν γιατρικό. Με αυτό γίνονταν επαλείψεις και εντριβές.

ΜΥΣΤΗΡΙΑ

Πέντε και περισσότερο χιλιάδες χρόνια, λοιπόν, πριν την σημερινή εποχή υπήρχε στην Κρήτη μια μορφή θρησκείας, μια λατρεία θεοτήτων της Φύσεως, πνευματικού επιπέδου ανώτερη φυσιολατρία. Οι κάτοικοι της Κρήτης ήταν από τους πρώτους που απέδωσαν στο θείο, σεβασμό και στα Μυστήρια. Μυστήρια, στα οποία γινόταν χρήση σημείων και συμβόλων και σε αυτά γίνονταν δεκτοί άνδρες και γυναίκες, που τελούσαν, στους μικρούς τότε σε μέγεθος ναούς τους, τις ιερουργίες και τις μυήσεις τους.
Αλλά στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει η διάκριση των κυρίως λεγόμενων Μυστηρίων, δηλαδή των τελετών που κανείς δεν μπορούσε να μετέχει αν δεν ήταν μεμυημένος κατά τους απαιτούμενους τύπους, από τις ξεχωριστές εκείνες τελετές, μερικών εορτών, που η επιτέλεσή τους αν και περιοριζόταν σε ιδιαίτερη τάξη ανθρώπων ή γένους - άνδρες δηλαδή ή γυναίκες - δεν ήταν όμως απαραίτητο, οι λαμβάνοντες σ' αυτές μέρος να είναι μεμυημένοι.
Παράδειγμα είναι οι τελετές μερικών εορτών, που ήταν μέρος της εξωτερικής λατρείας ορισμένων Μυστηρίων, όπως γινόταν στα της Μητέρας Ρέας, στα Κορυβαντικά της Κρήτης κ.λ.π. Αλλά οι γιορτές αυτές είχαν χαρακτήρα προπαρασκευαστικό ορισμένων ατόμων, ανδρών ή γυναικών, νέων ή νεανίδων για μελλοντικές μυήσεις τους στα επίσημα Μυστήρια, όπως γίνεται με τους λεγόμενους δοκίμους στις περισσότερες θρησκείες αρχαίες και σύγχρονες. Οι μειούμενοι στα Κρητικά Μυστήρια διδάσκονταν την Ιατρική, την καθαρτική, την ορχηστρική και τη μουσική τέχνη.
Στην Κρήτη το κύριο μέρος της λατρείας ήταν αρχικά συγκεντρωμένο στο θηλυκό πρόσωπο της θεότητας, στη Μεγάλη Μητέρα, τη Ρέα - Γη ή Μα, γιατί αυτή συμβόλιζε την παραγωγική ανανεωτική φροντίδα της Μητέρας Φύσης. Οι θρησκευτικές τελετές ήταν απόδοση σεβασμού σ' αυτήν και εκδήλωση της παρακλήσεως για τη βοήθειά της. Και σ' αυτές πρωτεύουσα θέση είχαν οι Ιέρειές της σαν ομόφυλες της Μεγάλης θεάς.
Πολύ αργότερα πήραν μέρος πρωτεύοντες στις τελετές οι άνδρες, όταν ο βασιλιάς ήταν πλέον και Αρχιερέας και η λατρεία της «γονιμοποιητικής» δυνάμεως της Φύσεως στη μορφή του νεαρού γιου της Μεγάλης Μητέρας, του Κρηταγενή Δία και του Ποσειδώνα στη λατρεία του Ταύρου, κυριάρχησαν στην κρητική θρησκεία.
Η Ρέα, η Μεγάλη πανάρχαια Θεά, η θυγατέρα του Ουρανού και της Γης, η σύζυγός του Κρόνου και η μητέρα του Κρηταγενή Δία, λατρευόταν κάτω από το ιερό Δέντρο της στις υψηλές κορυφές των βουνών και των λόφων, καθώς και στα Ιερά Σπήλαια. Το Ιερό Δέντρο και το Ιερό Σπήλαιο ήταν σύμβολα της μητρότητας και της ζωής.
Γενικά οι Κρήτες για την τέλεση των θρησκευτικών τους καθηκόντων προτιμούσαν χώρους απλούς, μακριά από κάθε επίδειξη. Η Μινωική Θρησκεία, βασισμένη σε βασικά μυστηριακές τελετές, έχει ανάγκη χώρων που υποβάλλουν το λατρευτή. Έτσι συνεχίζεται η χρήση των σπηλαίων, δημιουργούνται ειδικοί χώροι μέσα στα ανάκτορα, χρησιμοποιούνται οι κορυφές «ιερών» λόφων («ιερά κορυφής»), και στα τελευταία χρόνια υπάρχουν οικιακά ιερά.
Στο Ιερό δέντρο μπροστά και κατά τις τελετές μερικών εορτών της εξωτερικής λατρείας, γινόταν κυριότερα η προσφορά καρπών και κρασιού, καθώς και άλλες προσφορές, όπως επίσης και χοροί Ιερειών, Ιερέων και πιστών.
Η λατρεία γενικά προσφερόταν με πολλούς τρόπους. Ο πιστός παρουσιαζόταν στο Ιερό ή στην αόρατη θεότητα, όρθιος με το άκρο χέρι σφιγμένο και υψωμένο στο μέτωπο. Ακολουθούσε έπειτα η συμβολική λατρευτική πράξη, που εκδηλωνόταν κυρίως με την αναίμακτη προσφορά από καρπούς, νερό και μέλι ή κρασί και λάδι.
Κατά κανόνα οι τελετές άρχιζαν με την κάθαρση, που ήταν συνήθως πλύση των χεριών με αγιασμένο νερό, γιατί οι πιστοί έπρεπε να περάσουν καθαροί προς τον τόπο κατοικίας της θεότητας. Ακολουθούσαν οι προσφορές και οι αναίμακτες θυσίες, καθώς και χοροί με τους οποίους οι χορευτές και οι χορεύτριες έρχονταν σε έκσταση για διευκόλυνση της επικοινωνίας με τη θεότητα.
Από τις γιορτές αυτές σημαντικότερη ήταν Τα Ταυροκαθάψια : παιγνίδια και αγώνες με ταύρους που γίνονταν την εποχή που ξαναγεννιέται η φύση και ο άνθρωπος, την άνοιξη.
Η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» 1970, τις ερμηνεύει ως εξής : «Το αγώνισμα βασίζεται στην ιερότητα του Ταύρου και στη σημασία του για τις λατρείες της γονιμότητας. Στην Κρήτη ο Ταύρος ταυτιζόταν με τον Ουρανό και τον Ήλιο, που γονιμοποιούν τη γη με τη ζέστη και τις βροχές, ενώ το θηλυκό στοιχείο η θεϊκή αγελάδα συσχετιζόταν με τη Σελήνη, που το σχήμα της θυμίζει κέρατα».
Πιθανόν, λοιπόν γι' αυτόν το λόγο στις Κρητομινωικές Ταυροπαιδίες συμμετείχαν γυναίκες, που πρόσθεταν με την παρουσία τους τη χροιά ερωτικών παιγνιδιών με τον ώριμο και σφριγηλό ταύρο και που μ' αυτές δηλωνόταν η συμβολική έννοια των τελετουργιών της γονιμότητας.
Ο ταύρος συλλαμβανόταν ζωντανός, χωρίς να πληγωθεί, με παγίδα από δίχτυ ή τον άρπαζε ξαφνικά ο ασκημένος θηρευτής από τα κέρατα και τον ακινητοποιούσε με το βάρος του, ως ότου τον δέσουν. Αργότερα αυτή η δραματική και επικίνδυνη σκηνή επαναλαμβανόταν μέσα στο θεατρικό χώρο της πολιτείας, για να χαρεί όλο το πλήθος το μοναδικό θέαμα. Το αγώνισμα πλουτιζόταν με νέα τολμηρά, ακροβατικά στοιχεία. Άντρες και γυναίκες πιάνονταν από τα κέρατα του ζώου και πηδούσαν με ποικίλες στάσεις επάνω στη ράχη του, ξαναπέφτοντας ύστερα στη γη.
Ο ταύρος θυσιαζόταν αργότερα, αλλά δε σκοτωνόταν κατά την ταυρομαχία. Οι αθλητές ήταν άοπλοι και αγωνίζονταν μόνο με το κορμί τους. Έτσι η κρητική ταυρομαχία μένει ένα ευγενικό και χαριτωμένο παιγνίδι, σύμφωνα με το χαρακτήρα ολόκληρου του μινωικού πολιτισμού.
Όση ώρα ο Ταυροκαθάπτης βρισκόταν πάνω στον ταύρο σειόταν και ένιωθε σαν να γίνεται γύρω του σεισμός. Το όλο αγώνισμα δηλαδή ήταν μια μίμηση του σεισμού, τον οποίον ο ταυροκαθάπτης προσπαθούσε να δαμάσει.
Οι τελετές αυτές ίσως αποσκοπούσαν στην αποτροπή του σεισμού με μαγικό τρόπο. Γι' αυτό άλλωστε παρατηρούμε ότι τα ταυροκαθάψια τελούνταν σε περιοχές που μαστίζονταν από σεισμούς.
Στις μέρες των γιορτών γίνονταν σαν μέρος της εξωτερικής λατρείας κι άλλοι αγώνες, θεάματα και παιγνίδια κάτω από τα μεγάλα Ιερά Δέντρα.
Αυτά όμως είχαν σημασία για την εξωτερική λατρεία. Υπήρχαν όμως και τα Μυστήρια, με μυήσεις προορισμένα για τους λίγους πνευματικά περισσότερο ικανούς από τους πολλούς.
Τα Μυστήρια στην αρχαία Κρήτη ήταν διαχωρισμένα σε δυο μεγάλες λατρευτικές κατηγορίες : στα της Μεγάλης Μητέρας Ρέας - Γης και στα Μυστήρια του Κρηταγενή Ιδαίου Δία, αν και στις δυο αυτές κατηγορίες μυούνταν γυναίκες και άνδρες.

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΘΕΑΣ ΡΕΑΣ - ΓΗΣ.

Στα μυστήρια αυτά έπαιρναν μέρος οι Κουρήτες, ιερείς που διακρίνονταν για τη σοφία τους. Τα μυστήρια αυτά είχαν κάποια ομοιότητα με τα Ελευσίνια μυστήρια. Τον μειούμενο τον οδηγούσαν μέσα σ' ένα σπήλαιο όπου έμενε έγκλειστος για διάστημα 27 συνολικά μέρες.
200x340Αφιερωμένα στην παραγωγική δύναμη της φύσης, στην ανανεωτική δηλαδή φροντίδα της με την χαρακτηριστική ιδιότητά της τη ζωή, είχαν σ' αυτά καθώς είναι επόμενο, οι γυναίκες αρχικά την προτεραιότητα στις μυήσεις και στις τελετές. Τα Μυστήρια της Μεγάλης Μητέρας ήταν διαχωρισμένα σε Μεγάλα και Μικρά. Στα Μικρά έπρεπε να προπαρασκευαστούν οι νέες γυναίκες για να καταστούν καθαρές και αγνές σωματικά και ψυχικά και να προχωρήσουν κατόπιν στα Μεγάλα Μυστήρια.
Στα Μικρά Μυστήρια διδάσκονταν οι παραδόσεις γύρω από τους Θεούς και τους ήρωες και η ερμηνεία των συμβολισμών της κυριαρχίας της Μεγάλης Μητέρας, η σχετική πάντοτε με τις φυσικές δυνάμεις και ιδιότητές της, στη γη, στη θάλασσα, στον αέρα και στη φωτιά, που ήταν συμβολικά ο όφις, ο ιχθύς, η περιστερά και ο λέων. Και σ' αυτά γινόταν και η μύηση της κατασκευής του συμβολικού μίτου της Αριάδνης, που σήμαινε το υφάδι της ζωής ή και την παρθενική ζώνη.
Στα Μεγάλα Μυστήρια λειτουργούσαν βαθμοί μυστικών τελετουργιών προς τη θεά των όφεων, η οποία συμβόλιζε τη Μεγάλη Μητέρα Θεά.
Προκαταρτικοί της τελικής μυστηριακής ιερουργίας ήταν οι ιεροί χοροί. Αλλά εκτός από αυτούς γινόταν ακόμη συμβολικές λιτανείες ιερειών και ιερέων, μυστικές συνεστιάσεις, λατρευτικές προσφορές και θυσίες μέσα σε σπονδικές φιάλες και ρυτά, που προσφέρονταν στο Ιερό Δέντρο και στη Στήλη του Διπλού Πέλεκυ.
Ο Διπλός Πέλεκυς βρισκόταν πάντοτε στημένος στο κέντρο του ιερού, είτε Ιερό Σπήλαιο ήταν αυτό ή Ναός, είτε Λαβύρινθος ή Αίθουσα του Θρόνου, ναού της λατρείας στα Μινωικά ανάκτορα, για να φανερώνει την ιερότητα και το «άβατο» του μέρους αυτού.
Η μυστική ιερουργία των Μεγάλων Μυστηρίων της Μητέρας Θεάς, ήταν μια τεχνική επικοινωνίας και επαφής με τη Μεγάλη Θεά, για να δέχονται οι μεμυημένες στα Μυστήριά της, γυναίκες, τη Θεία Δωρεά της απ' ευθείας από τη Μητέρα Ρέα.
Στα Κρητικά Μυστήρια γενικά, η λειτουργική αυτή τέχνη λεγόταν «ιεροπραξία» για να ξεχωρίζει από τις άλλες ιερουργίες τους. Και το Ιερό Δέντρο το συνδεδεμένο με τη λατρεία της Θεάς Μητέρας, κάτω από το οποίο βρισκόταν ο ναός της, ήταν δρυς στις κορυφές των ορέων και η ελιά στα χαμηλότερα μέρη.
Το δέντρο ως σύμβολο συμβόλιζε τη μητέρα που προσφέρει τον καρπό της ζωής.
Το σημαντικότερο μέρος της ιεροπραξίας των Μεγάλων Μυστηρίων, με τις ενωμένες δυνάμεις της Θεάς Μητέρας και του Θείου συντρόφου της σε μια ιερή ένωση, ήταν η απόκτηση από τους μύστες του χρυσού Διπλού Πέλεκυ.
Σύμβολο της πνευματικής αθανασίας και της σοφίας του Ιερού αυτού ζεύγους και σύμβολο της ενωμένης δύναμής τους επάνω στη γη, βρισκόταν πάντοτε στημένος στο κέντρο των ιερών σπηλαίων, στο κέντρο επίσης των Λαβυρίνθων ή της Αίθουσας του θρόνου. Και στους εσωτερικούς βαθμούς όλων των τάξεων των κρητικών μυστηρίων, είχε την ίδια σημασία με τη Θεά των όφεων, δηλαδή τη σημασία της συμβολικής και ουσιαστικής συνισταμένης στην πνευματική δημιουργική ένωση των δυο δυνάμεων της Φύσεως, της παραγωγικής και της γονιμοποιού.
Και αυτά γιατί οι μύστες της Κρητομινωικής θρησκείας, γνώριζαν τους πνευματικούς νόμους, γνώριζαν ότι τίποτα δε μπορεί να κατορθωθεί για την πνευματική αναγέννηση και την πνευματική απελευθέρωση των ανθρώπων, χωρίς τη διπλή ιερή ένωση, με τις ενωμένες δυνάμεις της στον καρπό τους, στον θεό δηλαδή του πνευματικού φωτός, που προσφέρεται σαν Θεία Δωρεά για έναν τέτοιο σκοπό.

ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΗΤΑΓΕΝΗ ΙΔΑΙΟΥ ΔΙΑ.

Το Ιερό Δέντρο και το Ιερό Σπήλαιο το διαδέχεται στις ιερουργίες, η λατρεία του Ιερού Λαβύρινθου με τον μέσα σ' αυτόν Μινώταυρο. Του Λαβύρινθου, συμβολισμού καθολοκληρίαν όμοιου με τα δύο πρώτα ιερά αυτά σύμβολα της μητρικής λατρείας, αλλά που τονίζει όμως περισσότερο τον γονιμοποιό αρσενικό τύπο, με την παρουσία του Μινώταυρου μέσα σ' αυτόν. Δίνει έτσι την προτεραιότητα στις ιεροτελεστίες στη γονιμοποιό δύναμη της Φύσεως με τον αρσενικό τούτον τύπο, χωρίς να παραμερίζει, την απαραίτητη άλλωστε αναπαραγωγό δύναμή της, που συμβολίζει την Ιερή Μητέρα.
Στου Κρηταγενή Ιδαίου Δία τα μυστήρια, λειτουργούσαν σε πρώτη τάξη τα Μυστήρια των ιδαίων Δακτύλων ή τα Κορυβαντικά. Τα Κορυβαντικά χαρακτήριζαν οι εξωτερικές τους τελετές στις οποίες έπαιρναν μέρος όλοι οι μεμυημένοι των πρώτων βαθμών, που παρασκευάζονταν για τις ανώτερες μυήσεις. Και αυτό γιατί λειτουργούσε και άλλη τάξη των ίδιων Μυστηρίων του Ιδαίου Δία, Τα Λαβυρινθικά ή του Ιερού Διπλού Πέλεκυ.
Στην τάξη αυτή, στις ιεροπραξίες της πρωτοστατούσαν οι άνδρες ιερείς του Θεού Δία, όπως στα Μυστήρια της Μεγάλης Μητέρας Ρέας - Γης, πρωτοστατούσαν οι ιέρειές της, αν και όπως προαναφέρθηκε και στις δυο περιπτώσεις έπαιρναν μέρος γυναίκες και άνδρες.
Κατά τις μινωικές παραδόσεις, οι Ιδαίοι Δάκτυλοι, οι Κορύβαντες και οι Κουρήτες, ήταν οι συνοδοί της Ρέας στο νησί της Κρήτης και οι προστάτες του νεαρού κούρου της Δία, γιατί αυτοί τον ανέθρεψαν και τον προστάτεψαν από νεογέννητο ακόμη.

ΤΑ ΚΟΡΥΒΑΝΤΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ.

Στα Κορυβαντικά Μυστήρια λειτουργούσαν καθώς συμπεραίνουν οι ερευνητές, βαθμοί μυήσεων προπαρασκευαστικοί για τις ανώτερες μυήσεις, που γίνονταν όταν ο μειούμενος ύστερα από τις τελετουργικές δοκιμασίες κρινόταν άξιος. Η προπαρασκευή άρχιζε με μια τελετή όμοια με υιοθεσία, συμβολικό καθαρμό με νερό και προκαταρτική διδασκαλία των νεοφώτιστων.
Ακολουθούσαν τα αγωνίσματα δοκιμασίες της αξιότητάς του, όπως ήταν τα Ταυροκαθάψια και η μύηση σε κάποιο βαθμό με το λεγόμενο «Κορυβαντισμό», κάθαρση δηλαδή και αγιασμό με κορυβαντικές ιερουργίες και τελετές που κατά κάποιον τρόπο γιάτρευαν τους μειούμενους από του παλιού εαυτού τους τα πάθη.
Οι νικητές στα Ταυροκαθάψια, σχημάτιζαν τον λεγόμενο «Ταυρελάτη χορό ανδρών» και έψελναν τον νικητή παιάνα στον Κρητικό Απόλλωνα, τον προστάτη και αρχηγό τους, γιατί κατά τον μύθο, όσοι λάβαιναν μέρος ήταν παιδιά του.
Στους νικητές των Ταυροπαιδιών νέους και νέες, γινόταν έπειτα η ανάλογη διδασκαλία για την κατανόηση της μεγάλης σημασίας που είχε η σωστή ερμηνεία των συμβόλων και της ψυχοπνευματικής βοήθειας που μελλοντικά θα προσφερόταν σ' αυτούς τους μεμυημένους στους πρώτους βαθμούς. Άλλωστε αυτό ήταν και το κυριότερο στάδιο της προπαρασκευής, το οποίο αναλάβαιναν οι ιερείς του Διός Κορύβαντες και οι Κορυβαντίδες ιέρειες της Ρέας και που την τελούσαν μέσα στο ναό ή το Τέμενός τους, στο Κορυβάντιο.
Τελικά, μέρος της μυητικής τελετής μετά τις Ταυροπαιδίες, ήταν και η πυρρίχη, ο ένοπλος ενθουσιαστικός χορός, με τη θορυβώδικη μουσική και την ορμητική κίνηση, που έφερνε τους χορευτές σε ενθουσιαστική έκσταση, τους έκανε δηλαδή σαν «μαινόμενους». Κατά τον Πλίνιο, με την πυρρίχη, έπεφταν σε ύπνωση με ανοιχτά τα μάτια.
Ο χορός ήταν και θα είναι πάντοτε βασικό μέρος κάθε τελετής ή γιορτής από την πρωτόγονη ανθρωπότητα μέχρι σήμερα, είτε εκδήλωση θρησκευτικού αισθήματος ήταν, είτε χορός χαράς, πανηγύρεων ή και χορός προκλήσεως των αόρατων δυνάμεων. Οι πυρρίχιοι των Κουρητών - Κορυβάντων στην Κρήτη, τελούμενοι προς τιμή του Δία, ήταν τόσο αρχαίοι, όσο και κάθε άλλος χορός που γινόταν προς τιμή του Απόλλωνα.
Η επιτυχία, τέλος της μυητικής κορυβαντικής ιερουργίας και τελετής των Κορυβαντικών Μυστηρίων σε σύνολο, ήταν να αξιωθούν οι μυηθέντες να γίνουν «Κουρήτες», δηλαδή οι νεοφώτιστοι να γίνουν φωτισμένοι μύστες του Ιδαίου Δία. Να γίνουν κατά συνέπεια άξιοι για την εισδοχή τους σε ανώτερο βαθμό, στο βαθμό των «Βάκχων - Ιερέων», που τους έδινε το δικαίωμα έπειτα της εισόδου στην τάξη των Λαβυρινθικών Μυστηρίων.
Τούτο όμως για να γίνει έπρεπε ύστερα από τον ιερό χορό και την αναγνώριση της αξιοσύνης τους μετά την ολοκλήρωση της μυητικής τελετής, να ακολουθήσει η θεία Μετάληψη «της σάρκας και του αίματος» του Διόνυσου Ζαγρέα.
Έπειτα από αυτά, γινόταν φανερό το πόσο αληθινά οι αρχαίοι Κουρήτες γνώριζαν τα μυστήρια της Φύσεως και τα πνευματικά μέσα της επικοινωνίας με τη θεότητα. Γιατί εκτός της εξαγνιστικής για την ψυχή τους ακρεωφαγίας, γνώριζαν ότι για να εξιγιασθούν τελειωτικά αποκτώντας τον βαθμό των ιερέων, έπρεπε να περάσουν πρώτα από το επίσης εξαγνιστικό στάδιο του αγνού βίου, που το συμπληρώνει το στάδιο της μυήσεως με την μετάληψη του «αίματος και της σάρκας» του Ζαγρέα Διόνυσου.
Την ανακήρυξη των μεμυημένων στα Κορυβαντικά ως ιερέων - βάκχων, ακολουθούσε η τελετή της Θρονώσεως ή του Θρονισμού, που περιγράφεται στα «Ορφικά», στο κεφάλαιο Θρονισμοί Μητρώοι και Βακχικά : «Το ίδιο το οποίον οι στην τελετήν των Κορυβάντων κάμνουν γύρω από εκείνον για τον οποίον μέλλουν να τελέσουν την θρόνωση καθώς συνηθίζουν στον καλούμενον Θρονισμόν, που αφού καθίσουν τους μειούμενους οι κάμνοντες την τελετήν, σε κύκλο γύρω χορεύουν». Το μέρος τούτο της τελετής λεγόταν Θρόνωση ή Θρονισμός.
Τα Κορυβαντικά κατά συνέπεια σαν πρώτη τάξη των Μυστηρίων του Ιδαίου Δία, είχαν το σκοπό της προπαρασκευής των νεαρών μεμυημένων για την ανώτερη τάξη, με την επαφή τους με τις θεϊκές δυνάμεις και της προσφοράς σ' αυτούς της θείας Δωρεάς με τη μετάληψη του πνευματικού φωτός και την καθιέρωσή τους στο βαθμό των ιερέων του θεού Δία.
Στην Κρητομινωική θρησκεία, πέρα από αυτές τις θεϊκές δυνάμεις, δέχονταν ότι δεν υπήρχαν αποθέματα άλλων πολύ μεγαλύτερων δυνάμεων για τους μεμυημένους των Κορυβαντικών. Γιατί καθώς πίστευαν, αυτές τους οδηγούσαν στη μελλοντική πνευματική τους τελειοποίηση στους ανώτερους βαθμούς της άλλης τάξεως, δηλαδή της τάξεως των Λαβυρινθικών Μυστηρίων και στην μέσα σ΄ αυτά τέλεια ένωσή τους με το Θεό, στη λεγόμενη πνευματική ευδαιμονία.

ΤΑ ΛΑΒΥΡΙΝΘΙΚΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ.

Συναφή με την τάξη των Κορυβαντικών Μυστηρίων, ήταν τα Λαβυρινθικά, σαν δεύτερη τάξη των Κρητικών Μυστηρίων του Ιδαίου Δία.
Σ' αυτά οι μυήσεις ήταν προορισμένες για τους λίγους δοκιμασμένους, εκείνους που είχαν περάσει από την τελευταία μύηση των Κορυβαντικών, εκείνους δηλαδή που είχαν γίνει βάκχοι - ιερείς και είχαν υποστεί τη λεγόμενη Θρόνωση ή Θρονισμό. Καθώς ήταν επόμενο, στις ιεροπραξίες τους λάβαιναν μέρος μόνο ιερείς του Θεού Δία και της Μεγάλης Μητέρας Ρέας - Γης.
Οι ιεροπραξίες που γίνονταν σ' αυτά είχαν τον ίδιο σκοπό και την ίδια Τεχνική με τις ιεροπραξίες της εσωτερικής λατρείας της Μεγάλης Μητέρας. Αλλά η πρωτοστασία του αρσενικού τύπου στην τέλεσή τους, δηλαδή η πρωτοστασία των ιερέων του Δία ήταν φανερή γιατί πρωτοστατούσε το ηλιακό στοιχείο της γονιμότητας, που συμβολιζόταν με τον Ηλιακό Ταύρο.
Βαθμοί μυήσεως στα Λαβυρινθικά που θεωρούνται και εσωτερικοί βαθμοί των Κρητικών Μυστηρίων του Ιδαίου Δία, ήταν : ο Λαβυρινθικός Χορός, ο του ιερού Γάμου ή του Ιερού Διπλού Πέλεκυ και ο Βαθμός των Ιεροφάντων μυσταγωγών.
Ο Λαβύρινθος ήταν κυρίως μεγάλο πολύπλοκο υπόγειο σπήλαιο με πολλές και καμπυλωτές διόδους. Οι Λαβύρινθοι είναι οι τόποι χορού που συνδέονται με έναν χορό Λαβυρινθικού Τύπου. Στους χορευτικούς λαβύρινθους ξεχωρίζει πάντα μια γυναικεία μορφή, που πρέπει να κατακτήσει ο Κορυφαίος του χορού. Η κατάκτησή της επομένως είναι ένας ιερός Γάμος, μια ιερή ένωση του νικητή, του Ιερέα με τη Θεά του - βασίλισσα που στην προκειμένη περίπτωση του Κρητομινωικού Λαβύρινθου είναι η Αριάδνη.
Γιατί στην Αριάδνη, στη θυγατέρα του Μίνωα και της Πασιφάης, που ήταν πολύ στενά συνδεδεμένη με το Διόνυσο από την αρχή, για να γίνει σύζυγός του έπειτα, στη μεγάλη τούτη θεά, ανήκαν στα πανάρχαια χρόνια οι Λαβυρινθικοί χοροί της Κρήτης και των άλλων κέντρων της λατρείας της.
Ο νικητής, κορυφαίος του ανδρικού χορού αναδεικνύεται σύντροφος της κορυφαίας του γυναικείου, της χρονιάς εκείνης.
Ιερός Γάμος επομένως είναι ο βαθμός εκείνος της μυητικής ιερουργίας των Λαβυρινθικών που προσφέρει στους Μύστες της τη θεία Δωρεά, τις ενωμένες δηλαδή δυνάμεις του ζεύγους των Μεγάλων Θεών, στη μορφή του Διόνυσου Ελευθερέα, που είναι σε ανώτερη μυσταγωγική βαθμίδα η μεταμόρφωση του Ζαγρέα των Κορυβαντικών.
Η θεία αυτή Χάρη, η κάθοδος της ενωμένης πνευματικής δύναμης του ζεύγους των Μεγάλων θεών, που προσφέρεται με τη νέα μορφή του Διόνυσου των Λαβυρινθικών, είναι το αίμα και η σάρκα του θυσιαζόμενου Ιερού Ταύρου, του Μινώταυρου, για να αναστηθεί με τη συμπαράσταση της Αριάδνης, στη νέα μορφή του αγωνιστή κορυφαίου. Για να αναστηθεί δηλαδή στον νέο Ιεροφάντη Μυσταγωγό, στο γήινο αντιπρόσωπο της θεότητας, στον Ιερέα - Βασιλιά, τον ιερό δηλαδή Κρητικό Ταύρο. Σύμβολό του τότε γίνεται ο Χρυσός Διπλός Πέλεκυς - Ιερή ποιμαντορική Ράβδος - λάφυρο της νίκης του, ιερό φυλακτό του, που κέρδισε στη λαβυρινθική δοκιμασία.
Στα χρόνια της ακμής του Μινωικού πολιτισμού οι πιστοί παραδέχονταν ότι και άνθρωποι ικανοί και ανώτεροι μπορούσαν να ενσαρκώσουν παροδικά ή να δέχονται τη θεότητα. Κάτι παρόμοιο που κι εμείς σήμερα το λέμε Θεοφάνια, επικοινωνία πνευματική, έμπνευση και θεία χάρη δοσμένη από το Θεό.
Η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» αναφέρει ότι η βασίλισσα καθισμένη στον σκαλιστό αλαβάστρινο θρόνο της στο ανάκτορο της Κνωσού, παρίστανε τη Θεά και μετείχε στην τελετουργία. Υπήρχαν όμως και οραματικά Θεοφάνια. Ιερείς και Ιέρειες, πέφτοντας σε έκσταση με ένα οργιαστικό χορό, έβλεπαν τη Θεά να κατεβαίνει για μια στιγμή κοντά στο μικρό ιερό ή στο βωμό της. Ο μινωικός πολιτισμός αισθανόταν τη θεότητα σαν κάτι μυστηριακό, φευγαλέο και άπιαστο, που μόνο στιγμιαία παρουσιαζόταν με ανθρώπινη μορφή ή με διάφορες μορφές ιερών ζώων.
Στην Κρήτη ο ταύρος ταυτίζεται με τον ουρανό και τον ήλιο, που γονιμοποιούν τη γη με τη ζέστη και τις βροχές, ενώ το θηλυκό στοιχείο, η θεϊκή αγελάδα, συσχετίζεται με τη Σελήνη, που το σχήμα της θυμίζει τα κέρατα. Έτσι ο γάμος του ταύρου με την αγελάδα είναι μαζί γάμος του ήλιου και του φεγγαριού. Αργότερα τα πρόσωπα του ιερού αυτού γάμου τα υποδύεται ο βασιλιάς και η βασίλισσα της Κνωσού, που το όνομα της Πασιφάης, δηλαδή ολόφωτη, δείχνει ακριβώς τη σχέση της βασίλισσας - Θεάς με τη Σελήνη. Ο γιος της ο Μινώταυρος, άνθρωπος με κεφάλι ταύρου, λέγεται και Αστερίων, γιατί και αυτός όπως και ο πατέρας του, ταυτίζεται με τον έναστρο ουρανό.
Αυτός λοιπόν ο Μινώταυρος μυθεύεται ότι φονεύεται από το νικητή της Λαβυρινθικής ιερουργίας. Η θυσία ή ο φόνος του Ταύρου, συμβόλιζε τη σκοπιμότητα της ιεροπραξίας των Λαβυρινθικών για την αναγέννηση από το αίμα του, του νέου Ιεροφάντη μυσταγωγού. Η θυσία του ταύρου όμως και ξεχωριστά η θυσία του Μινώταυρου και το «ταυρείο αίμα» του, που προσφερόταν ως θεία δωρεά στους ιερείς και ιέρειες των Λαβυρινθικών, για να αναστηθεί από τον πιο άξιο ο νέος Ιεροφάντης, είναι κάτι συμβολικό που δύσκολα μπορούσε να ερμηνευθεί από τους αμύητους. Γιατί όπως και στα «Λιθικά» του Ορφέα, που καθώς φαίνεται είναι βαθμοί298x369 μυστηριακών μυήσεων, η «αναίμακτη θυσία» ήταν καθιερωμένη από τους μεγάλους μυσταγωγούς, έτσι και στην Κρητομινωική πανάρχαια λατρεία η αναίμακτη προσφορά ήταν το ίδιο καθιερωμένη και κατά συνέπεια η αιματηρή θυσία ήταν συμβολική.
Η προσφορά λοιπόν του Ζαγρέα Διόνυσου στα Κορυβαντικά και η θυσία του Μινώταυρου - Ιερού Ταύρου Διονύσου στα Λαβυρινθικά, ήταν η θεία Δωρεά - κάθοδος της πνευματικής δύναμης, του συμβολικού ταυρείου αίματος, που αφού πέρασε από διάφορα στάδια και στα άλλα ελληνικά Μυστήρια των ιστορικών χρόνων, όπως και στα Μιθραϊκά των Περσών κ.λ.π. πέρασε και στα Χριστιανικά στους μετέπειτα αιώνες. Έγινε δηλαδή το «Αίμα και η Σάρκα του Χριστού», θεία δωρεά επίσης για την ψυχοπνευματική ανάσταση των ανθρώπων της Χριστιανικής θρησκείας.

ΜΥΗΣΗ

Όταν ο Πυθαγόρας πήγε στην Κρήτη για να μυηθεί, λέει ο Πορφύριος, στα Μυστήρια, έκανε καθαρμούς στην παραλία της Κρήτης αφού νήστεψε εννιά μέρες και έπειτα πήγε στο Ιδαίο Άντρο όπου γινόταν η μύηση. Αν σταθούμε στη μύηση του Πυθαγόρα, οπωσδήποτε οι υποψήφιοι έπρεπε προηγουμένως να καθαρθούν στη θάλασσα και να νηστέψουν εννιά μέρες. Επίσης η μύηση γινόταν στο Ιδαίο Άντρο.
Για το πως γινόταν η μύηση εκείνα τα χρόνια δεν γνωρίζουμε απολύτως τίποτα. Και όσα γράφονται αποτελούν εικασίες που στηρίζονται σε αυθαίρετες και ατελείς πληροφορίες των αρχαίων και μάλιστα Αττικών συγγραφέων τους οποίους ρητώς κατακρίνει ο Πλάτωνας για τις μεροληπτικές για τους Κρήτες γνώμες και κρίσεις τους.
Μερικοί πιστεύουν ότι το ανάκτορο της Κνωσού ήταν ναός και ότι εκεί τελούνταν τα Μυστήρια. Τη γνώμη τους τη στηρίζουν στο γεγονός ότι μέσα στο ανάκτορο της Κνωσού βρέθηκε ένας μικρός βωμός και πάνω του βρέθηκαν θρησκευτικά σύμβολα.
Κεντρικά στοιχεία των μυητικών τελετών είναι ο πλασματικός θάνατος και η πλασματική αναβίωση του μύστη, που πεθαίνει στην παλιά του κατάσταση και ανασταίνεται σε μια υψηλότερη σφαίρα.
Επίσης το πολύ διαδεδομένο έθιμο στην Κρήτη, ως την ελληνιστική εποχή ήταν ότι τα αγόρια και τα κορίτσια από ελεύθερους γονείς, όποια κι αν ήταν η ειδικότητά τους, υποβάλλονταν στο σύστημα της ομαδικής μυήσεως, που αντικαθιστούσε την εκπαίδευση, τον εξαγνισμό, τη δοκιμασία και την τελειοποίηση. Εμπιστεύονταν τα παιδιά όταν πλησίαζαν να γίνουν έφηβοι, σε ηλικιωμένους παιδαγωγούς που τα συγκέντρωναν σε ομάδες ή αδερφάτα : γνωρίζουμε τα ονόματα των Μελισσών, των Άρκτων, των Δακτύλων, των Κουρητών, των Κυκλώπων. Αυτοί ήταν οι σύντροφοι και μύστες του υπέρτατου θεού της Ίδης.
Τα διδασκαλεία όπου γινόταν η μύηση ήταν ανάλογα με τις περιοχές, για βοσκούς, σιδηρουργούς, χτίστες, αγγειοπλάστες, κυνηγούς, μάντεις. Σκοπός τους ήταν να μεταμορφώσουν το ατελές αυτό πλάσμα, το παιδί, σε τέλειο ον, αυτή την χωρίς προσωπικότητα, φύλο και πραγματικό όνομα κάμπια, σε ζωντανό μέλος του κοινωνικού συνόλου. Κι έτσι, το έπαιρναν μακριά από το χωριό, από τους γονείς και τα παιγνίδια του, το ανάγκαζαν να κοιμάται σε σκληρό κλινάρι, να μαθαίνει να μηχανεύεται και να κυνηγάει για να ζήσει, να μαθαίνει να κυριαρχεί το φόβο του, καθώς κατέβαινε στις σπηλιές, όπου γινόταν η μύηση και καθώς αντίκριζε «τέρατα» ή προσωπεία, να μαθαίνει, τέλος, τους κανόνες και τα κόλπα του επαγγέλματος. Αγόρια και κορίτσια άλλαζαν ρούχα, φορούσαν προσωπεία, φτιάχνονταν. Εξομοιώνονταν για μια στιγμή με νεκρούς. Μύηση σημαίνει καινούρια απαρχή. Πρέπει να πεθάνει κανείς για να ξαναγεννηθεί.
Έτσι ο νέος - α κατά τη διάρκεια των μυητικών αυτών ιεροτελεστιών πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να αναλάβει τις ευθύνες του - της και να δείξει το θάρρος και την αντοχή του - της. Ο μυούμενος - η «πεθαίνει» για να «ξαναγεννηθεί», αποποιείται την άγνοια και ασκείται στη γνώση, στην ουσία «εκπαιδεύεται». Με τη μύηση οι νέοι καθαίρονται, διδάσκονται και εντάσσονται στη νέα τους κατάσταση.

Previous
Next Post »
http://comgr.net http://laptop-service.net http://service-ypologiston.com http://minoas.info http://web-hellas.gr http://minoasnet.com/ http://http://netgr.info/ http://wdm.gr http://gr24.info http://sitewards.eu https://netgr.eu http://wpxproud.net http://grcom.net Ανταλλακτικά online Μεταχειρισμένα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων Μεταχειρισμένα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων Παπαδάκης ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΦΡΑΝΤΖΗ 67, Ν.ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΛ 210 9012444 - 210 9239148 - 210 9238158 Μεταχειρισμένα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων Παπαδάκης ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΦΡΑΝΤΖΗ 67, Ν.ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΛ 2117700171 - 2117701241 Μεταχειρισμένα Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ,SERVICE ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Subaru service Λαουταρης SERVICE ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Subaru service Λαουταρης | JAPAN SERVICE ανταλακτικα ΛΑΟΥΤΑΡΗΣ Service ιαπωνικων αυτοκινητων ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ,SERVICE ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΙΑΠΩΝΙΚΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ | Subaru service Λαουταρης Make Up ΝΥΦΗΣ ΝΥΦΙΚΟ Make Up ΝΥΦΙΚΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΝΥΦΗΣ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΓΑΜΟΥ http://pcuser.gr http://pcuser-help.eu http://psagmenos.info http://echology.gr http://proionta-tis-fisis.info http://kritikos.eu ΚΡΗΤΙΚΟΣ Περίεργα και Παράξενα - Παράξενα,Περίεργα,Μεταφυσικό,Ανεξήγητα Φαινόμενα,ΜυστήριαΠερίεργα και Παράξενα | Παράξενα,Περίεργα,Μεταφυσικό,Ανεξήγητα Φαινόμενα,Μυστήρια Φτιάχνω μόνος μου Βάπτιση - Γάμος Προσκλητήρια - Μπομπονιέρες - Διακοσμήσεις Γάμου - Βάπτισης ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ
  • Kατηγορίες
  • ΚΑΛΩΣΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΚΑΛΩΣΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ Μυοκτονίες Αθήνα Απεντομώσεις Αθήνα Απολυμάνσεις Αθήνα Απολυμάνσεις – Απεντομώσεις Αθήνα μυοκτονια Παπάγος μυοκτονια Πειραιάς μυοκτονια Πεντέλη μυοκτονια Πέραμα μυοκτονια Πέρδικα μυοκτονια Περιστέρι μυοκτονια Πετρούπολη μυοκτονια Πεύκη μυοκτονια Πικέρμι μυοκτονια Πολυδένδρι μυοκτονια Πόρος Τροιζηνίας μυοκτονια Πόρτο Ράφτη μυοκτονια Ποταμός Κυθήρων μυοκτονια Ραφήνα μυοκτονια Ροδόπολη Αττικής μυοκτονια Σαλαμίνα μυοκτονια Σαρωνίδα μυοκτονια Σελήνια μυοκτονια Σκάλα Ωρωπού μυοκτονια Σουβάλα μυοκτονια Σπάτα μυοκτονια Σπέτσες μυοκτονια Σταμάτα μυοκτονια Συκάμινο μυοκτονια Ταύρος μυοκτονια Ύδρα μυοκτονια Υμηττός μυοκτονια Φιλοθέη μυοκτονια Φυλή μυοκτονια Χαϊδάρι μυοκτονια Χαλάνδρι μυοκτονια Χαλκούτσι μυοκτονια Χαμολιά μυοκτονια Χολαργός μυοκτονια Ψυχικό μυοκτονια Ωρωπός μυοκτονια Κινέτα μυοκτονια Κόκκινο Λιμανάκι μυοκτονια Κορυδαλλός μυοκτονια Κορωπί μυοκτονια Κουβαράς μυοκτονια Κρυονέρι μυοκτονια Κύθηρα μυοκτονια Κυψέλη Αίγινας μυοκτονια Λαγονήσι μυοκτονια Λάκκα μυοκτονια Λαύριο μυοκτονια Λουτρόπυργος μυοκτονια Λυκόβρυση μυοκτονια Μαγούλα μυοκτονια Μάνδρα μυοκτονια Μαραθώνας μυοκτονια Μαρκόπουλο μυοκτονια Μαρούσι μυοκτονια Μάτι μυοκτονια Μέγαρα μυοκτονια Μέθανα μυοκτονια Μελίσσια μυοκτονια Μεσαγρός μυοκτονια Μεταμόρφωση μυοκτονια Μοσχάτο μυοκτονια Νέα Ερυθραία μυοκτονια Νέα Ιωνία μυοκτονια Νέα Μάκρη μυοκτονια Νέα Παλάτια μυοκτονια Νέα Πεντέλη μυοκτονια Νέα Πέραμος Αττικής μυοκτονια Νέα Πολιτεία μυοκτονια Νέα Σμύρνη μυοκτονια Νέα Φιλαδέλφεια μυοκτονια Νέα Χαλκηδόνα μυοκτονια Νέο Ηράκλειο μυοκτονια Νέο Ψυχικό μυοκτονια Νέος Βουτζάς μυοκτονια Νίκαια μυοκτονια Ντράφι μυοκτονια Παιανία μυοκτονια Παλαιά Φώκαια μυοκτονια Παλαιό Φάληρο μυοκτονια Παλλήνη μυοκτονια Παλούκια μυοκτονια Αιάντειο μυοκτονια Αιγάλεω μυοκτονια Αίγινα μυοκτονια Αλεποχώρι μυοκτονια Άλιμος μυοκτονια Αμπελάκια μυοκτονια Ανάβυσσος μυοκτονια Ανθούσα μυοκτονια Άνοιξη μυοκτονια Άνω Λιόσια μυοκτονια Άνω Νέα Παλάτια μυοκτονια Αργυρούπολη μυοκτονια Αρτέμιδα μυοκτονια Ασπρόπυργος μυοκτονια Αυλάκι μυοκτονια Αυλώνα μυοκτονια Αφίδνες μυοκτονια Αχαρνές μυοκτονια Βάρη μυοκτονια Βαρνάβας μυοκτονια Βίλια μυοκτονια Βούλα μυοκτονια Βουλιαγμένη μυοκτονια Βραυρώνα μυοκτονια Βριλήσσια μυοκτονια Βύρωνας μυοκτονια Γαλάζια Ακτή μυοκτονια Γαλατάς Αττικής μυοκτονια Γαλάτσι μυοκτονια Γέρακας μυοκτονια Γλυκά Νερά μυοκτονια Γλυφάδα μυοκτονια Γραμματικό μυοκτονια Δασκαλειό μυοκτονια Δάφνη μυοκτονια Διόνυσος μυοκτονια Δραπετσώνα μυοκτονια Δροσιά μυοκτονια Εκάλη μυοκτονια Ελευσίνα μυοκτονια Ελληνικό μυοκτονια Ερυθρές μυοκτονια Ζεφύρι μυοκτονια Ζούμπερι μυοκτονια Ζωγράφος μυοκτονια Ηλιούπολη μυοκτονια Θρακομακεδόνες μυοκτονια Θυμάρι μυοκτονια Ίλιον μυοκτονια Καισαριανή μυοκτονια Κάλαμος Αττικής μυοκτονια Καλέτζι μυοκτονια Καλλιθέα μυοκτονια Καλλιτεχνούπολη μυοκτονια Καλύβια Θορικού μυοκτονια Καματερό μυοκτονια Κάντζα μυοκτονια Καπανδρίτι μυοκτονια Κάτω Σούλι μυοκτονια Κερατέα μυοκτονια Κερατσίνι μυοκτονια Κηφισιά μυοκτονια αθήνα κέντρο μυοκτονια Αγία Βαρβάρα μυοκτονια Αγία Κυριακή μυοκτονια Αγία Μαρίνα Αίγινας μυοκτονια Αγία Μαρίνα Γραμματικού μυοκτονια Αγία Μαρίνα Κορωπίου μυοκτονια Αγία Μαρίνα Νέας Μάκρης μυοκτονια Αγία Παρασκευή μυοκτονια Άγιοι Ανάργυροι μυοκτονια Άγιοι Απόστολοι μυοκτονια Άγιος Δημήτριος μυοκτονια Άγιος Ιωάννης Ρέντης μυοκτονια Άγιος Νικόλαος Αναβύσσου μυοκτονια Άγιος Νικόλαος Λούτσας μυοκτονια Άγιος Παντελεήμονας μυοκτονια Άγιος Σεραφείμ μυοκτονια Άγιος Στέφανος μυοκτονια Αθήνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Αρτέμιος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΑΠΑΓΟΥ Απολυμάνσεις ΧΟΛΑΡΓΟΥ Απολυμάνσεις ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ Απολυμάνσεις Άγιος Αρτέμιος Απολυμάνσεις ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ Απολυμάνσεις Γέρακας Απολυμάνσεις Άρτεμη (Λούτσα) Απολυμάνσεις Καλύβια Θορικού Απολυμάνσεις Βάρη Απολυμάνσεις Νέα Μάκρη Απολυμάνσεις Παιανία Απολυμάνσεις Ραφήνα Απολυμάνσεις Μάνδρα Απολυμάνσεις Γλυκά Νερά Απολυμάνσεις ΠΑΠΑΓΟΥ Απολυμάνσεις ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ Απολυμάνσεις ΝΙΚΑΙΑΣ Απολυμάνσεις ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ Απολυμάνσεις ΡΕΝΤΗ Απολυμάνσεις ΤΑΥΡΟΥ Απολυμάνσεις ΑΙΓΑΛΕΩ Απολυμάνσεις ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ Απολυμάνσεις ΝΕΑΣ ΧΑΛΗΔΟΝΟΣ Απολυμάνσεις ΑΝΟΙΞΗΣ Απολυμάνσεις ΔΡΟΣΙΑΣ Απολυμάνσεις ΠΕΥΚΗΣ Απολυμάνσεις ΣΤΑΜΑΤΑΣ Απολυμάνσεις ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Απολυμάνσεις ΔΙΟΝΥΣΟΥ Απολυμάνσεις ΒΥΡΩΝΑΣ Απολυμάνσεις ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ Απολυμάνσεις ΨΥΧΙΚΟΥ Απολυμάνσεις ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Απολυμάνσεις ΑΝΘΟΥΣΑΣ Απολυμάνσεις ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Απολυμάνσεις ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Απολυμάνσεις ΝΕΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Απολυμάνσεις ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Απολυμάνσεις Ν ΕΡΥΘΡΕΑΣ Απολυμάνσεις ΘΡΑΚΟΜΑΚΕΔΩΝΕΣ Απολυμάνσεις ΑΧΑΡΝΩΝ Απολυμάνσεις ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ Απολυμάνσεις ΙΛΙΟΝ Απολυμάνσεις ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ Απολυμάνσεις ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ Απολυμάνσεις ΧΑΙΔΑΡΙΟΥ Απολυμάνσεις ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ Απολυμάνσεις ΚΙΝΕΤΑΣ Απολυμάνσεις ΑΓ ΘΕΟΔΩΡΟΝ Απολυμάνσεις ΚΟΡΙΝΘΟΥ Απολυμάνσεις ΝΑΥΠΛΙΟΥ Απολυμάνσεις ΦΑΛΗΡΟΥ Απολυμάνσεις Ν ΣΜΥΡΝΗΣ Απολυμάνσεις Ν ΚΟΣΜΟΣ Απολυμάνσεις ΑΓ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Απολυμάνσεις ΥΜΗΤΟΥ Απολυμάνσεις ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ Απολυμάνσεις ΤΑΥΡΟΥ Απολυμάνσεις ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ Απολυμάνσεις ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Απολυμάνσεις ΔΑΦΝΗΣ Απολυμάνσεις ΚΑΛΑΜΑΚΙ Απολυμάνσεις ΑΛΙΜΟΣ Απολυμάνσεις ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ Απολυμάνσεις ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Απολυμάνσεις ΜΑΝΔΡΑΣ Απολυμάνσεις ΜΕΓΑΡΑ Απολυμάνσεις ΚΕΡΑΤΕΑ Απολυμάνσεις ΚΩΡΟΠΙ Απολυμάνσεις ΛΑΥΡΙΟ Απολυμάνσεις ΣΠΑΤΑ Απολυμάνσεις ΑΝΑΒΥΣΟΣ Απολυμάνσεις ΣΑΡΩΝΙΔΑ Απολυμάνσεις ΒΑΡΗ Απολυμάνσεις ΒΟΥΛΑ Απολυμάνσεις ΓΛΥΦΑΔΑ Απολυμάνσεις ΕΛΛΗΝΙΚΟ Απολυμάνσεις ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ Απολυμάνσεις ΑΥΛΩΝΑΣ Απολυμάνσεις ΑΥΛΙΔΑΣ Απολυμάνσεις ΣΧΗΜΑΤΑΡΙ Απολυμάνσεις ΟΙΝΟΦΥΤΑ Απολυμάνσεις ΕΥΒΟΙΑ Απολυμάνσεις ΔΗΛΕΣΙ Απολυμάνσεις ΩΡΟΠΟΣ Απολυμάνσεις ΧΑΛΚΙΔΑ Απολυμάνσεις ΕΡΕΤΡΙΑ Απολυμάνσεις ΒΡΗΛΗΣΙΑ Απολυμάνσεις ΜΑΡΟΥΣΙ Απολυμάνσεις ΓΕΡΑΚΑΣ Απολυμάνσεις ΠΑΙΑΝΙΑ Απολυμάνσεις ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ Απολυμάνσεις ΠΟΡΤΟ ΡΑΦΤΗ Απολυμάνσεις Νίκαια Απολυμάνσεις Κερατσίνι Απολυμάνσεις Δραπετσώνα Απολυμάνσεις Άγιος Ιωάννης Ρέντης Απολυμάνσεις Πέραμα Απολυμάνσεις ΜΕΛΛΙΣΙΑ Απολυμάνσεις ΠΕΝΤΕΛΗ Απολυμάνσεις ΚΗΦΗΣΙΑ Απολυμάνσεις Ν ΜΑΚΡΗ Απολυμάνσεις ΡΑΦΗΝΑ Απολυμάνσεις ΣΠΑΤΑ Απολυμάνσεις ΠΙΚΕΡΜΙ Απολυμάνσεις ΑΡΤΕΜΙΔΑ Απολυμάνσεις Βύρωνας Απολυμάνσεις Υμηττός Απολυμάνσεις Δάφνη Απολυμάνσεις Νέα Σμύρνη Απολυμάνσεις Φάληρο Απολυμάνσεις Άγιος Δημήτριος Απολυμάνσεις Ηλιούπολη Απολυμάνσεις Αργυρούπολη Απολυμάνσεις Άλιμος Απολυμάνσεις Ελληνικό Απολυμάνσεις Γλυφάδα Απολυμάνσεις Βούλα Απολυμάνσεις Βουλιαγμένη Απολυμάνσεις Πειραιάς Απολυμάνσεις Κηφισιά Απολυμάνσεις Μελίσσια Απολυμάνσεις Νέα Ερυθραία Απολυμάνσεις Εκάλη Απολυμάνσεις Νέα Πεντέλη Απολυμάνσεις Πεντέλη Απολυμάνσεις Βριλήσσια Απολυμάνσεις Χαλάνδρι Απολυμάνσεις Αγία Παρασκευή Απολυμάνσεις Χολαργός Απολυμάνσεις Παπάγου Απολυμάνσεις Νέο Ψυχικό Απολυμάνσεις Παλαιό Ψυχικό Απολυμάνσεις Φιλοθέη Απολυμάνσεις Γαλάτσι Απολυμάνσεις Ζωγράφου Απολυμάνσεις Καισαριανή Απολυμάνσεις Αγία Βαρβάρα Απολυμάνσεις Χαϊδάρι Απολυμάνσεις Περιστέρι Απολυμάνσεις Πετρούπολη Απολυμάνσεις Ίλιον (Νέα Λιόσια) Απολυμάνσεις Καματερό Απολυμάνσεις Άγιοι Ανάργυροι Απολυμάνσεις Νέα Χαλκηδόνα Απολυμάνσεις Νέα Φιλαδέλφεια Απολυμάνσεις Νέα Ιωνία Απολυμάνσεις Νέο Ηράκλειο Απολυμάνσεις Μεταμόρφωση Απολυμάνσεις Λυκόβρυση Απολυμάνσεις Πεύκη Απολυμάνσεις Μαρούσι Απολυμάνσεις Αγία Σοφία Απολυμάνσεις Άγιος Βασίλειος Απολυμάνσεις Ευαγγελίστρια Απολυμάνσεις Ζέα (Πασαλιμάνι) Απολυμάνσεις Καμίνια Απολυμάνσεις Καστέλλα Απολυμάνσεις Μικρολίμανο Απολυμάνσεις Νέο Φάληρο Απολυμάνσεις Πειραϊκή Απολυμάνσεις Προφήτης Ηλίας Απολυμάνσεις Ρετσίνα Απολυμάνσεις Φρεαττύδα Απολυμάνσεις Χατζηκυριάκειο Απολυμάνσεις Καλλιθέα Απολυμάνσεις Μοσχάτο Απολυμάνσεις Ταύρος Απολυμάνσεις Αιγάλεω Απολυμάνσεις Παγκράτι Απολυμάνσεις Άνω Πατήσια Απολυμάνσεις Κάτω Πατήσια Απολυμάνσεις Πεντάγωνο Απολυμάνσεις Άνω Πετράλωνα Απολυμάνσεις Κάτω Πετράλωνα Απολυμάνσεις Πλάκα Απολυμάνσεις Πολύγωνο Απολυμάνσεις Προμπονά Απολυμάνσεις Προφήτης Ηλίας Απολυμάνσεις Ριζούπολη Απολυμάνσεις Ρουφ Απολυμάνσεις Σεπόλια Απολυμάνσεις Τζιτζιφιές Απολυμάνσεις Τρεις Γέφυρες Απολυμάνσεις Ψυρρή Απολυμάνσεις Πειραιάς Κέντρο Απολυμάνσεις Κεραμεικός Απολυμάνσεις Κολοκυνθού Απολυμάνσεις Κολωνάκι Απολυμάνσεις Κολωνός Απολυμάνσεις Κουκάκι Απολυμάνσεις Κυνόσαργες Απολυμάνσεις Κυπριάδου Απολυμάνσεις Κυψέλη Απολυμάνσεις Λυκαβηττός Απολυμάνσεις Μακρυγιάννη Απολυμάνσεις Μεταξουργείο Απολυμάνσεις Μετς Απολυμάνσεις Μοναστηράκι Απολυμάνσεις Νέα Φιλοθέη Απολυμάνσεις Νέος Κόσμος Απολυμάνσεις Νεάπολη Απολυμάνσεις Ομόνοια Απολυμάνσεις Γουδί Απολυμάνσεις Γούβα Απολυμάνσεις Ελληνορώσων Απολυμάνσεις Ελαιώνας Απολυμάνσεις Εξάρχεια Απολυμάνσεις Ερυθρός Σταυρός Απολυμάνσεις Θησείο Απολυμάνσεις Ιλίσια Απολυμάνσεις Καλογρέζα Απολυμάνσεις Αθήνα Κέντρο Απολυμάνσεις Άγιος Νικόλαος Απολυμάνσεις Άγιος Παντελεήμονας Απολυμάνσεις Ακαδημία Απολυμάνσεις Ακαδημία Πλάτωνος Απολυμάνσεις Ακρόπολη Απολυμάνσεις Αμπελόκηποι Απολυμάνσεις Βεΐκου Απολυμάνσεις Βοτανικός Απολυμάνσεις Γηροκομείο Απολυμάνσεις Γκάζι Απολυμάνσεις Γκύζη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γλυκά Νερά ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΙΓΑΛΕΩ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΕΑΣ ΧΑΛΗΔΟΝΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΝΟΙΞΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΔΡΟΣΙΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΕΥΚΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΤΑΜΑΤΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γέρακας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άρτεμη (Λούτσα) ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καλύβια Θορικού ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βάρη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Μάκρη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Παιανία ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ραφήνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μάνδρα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΝΘΟΥΣΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΕΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ν ΕΡΥΘΡΕΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΘΡΑΚΟΜΑΚΕΔΩΝΕΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΧΑΡΝΩΝ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΩΝ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΙΛΙΟΝ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΧΑΙΔΑΡΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΙΚΑΙΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΡΕΝΤΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΤΑΥΡΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΕΓΑΡΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΙΝΕΤΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΓ ΘΕΟΔΩΡΟΝ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΦΑΛΗΡΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ν ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ν ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΓ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΥΜΗΤΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΤΑΥΡΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΔΑΦΝΗΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΒΥΡΩΝΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΧΟΛΑΡΓΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΨΥΧΙΚΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΟΡΤΟ ΡΑΦΤΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΕΡΑΤΕΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΩΡΟΠΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΛΑΥΡΙΟ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΠΑΤΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΝΑΒΥΣΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΑΡΩΝΙΔΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΒΑΡΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΒΟΥΛΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΓΛΥΦΑΔΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΑΛΑΜΑΚΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΛΙΜΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΑΝΔΡΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ν ΜΑΚΡΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΡΑΦΗΝΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΠΑΤΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΙΚΕΡΜΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΥΛΩΝΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΥΛΙΔΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΣΧΗΜΑΤΑΡΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΟΙΝΟΦΥΤΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΔΗΛΕΣΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΩΡΟΠΟΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΧΑΛΚΙΔΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΕΡΕΤΡΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΒΡΗΛΗΣΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΑΡΟΥΣΙ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΓΕΡΑΚΑΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΑΙΑΝΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Ιωάννης Ρέντης ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πέραμα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΕΛΛΙΣΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΠΕΝΤΕΛΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΚΗΦΗΣΙΑ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Δημήτριος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ηλιούπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αργυρούπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άλιμος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ελληνικό ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γλυφάδα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βούλα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βουλιαγμένη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πειραιάς ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νίκαια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κερατσίνι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Δραπετσώνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βριλήσσια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Χαλάνδρι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αγία Παρασκευή ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Χολαργός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Παπάγου ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέο Ψυχικό ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Παλαιό Ψυχικό ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Φιλοθέη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γαλάτσι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ζωγράφου ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καισαριανή ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βύρωνας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Υμηττός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Δάφνη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Σμύρνη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Φάληρο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Περιστέρι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πετρούπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ίλιον (Νέα Λιόσια) ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καματερό ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιοι Ανάργυροι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Χαλκηδόνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Φιλαδέλφεια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Ιωνία ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέο Ηράκλειο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μεταμόρφωση ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Λυκόβρυση ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πεύκη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μαρούσι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κηφισιά ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μελίσσια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Ερυθραία ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Εκάλη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Πεντέλη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πεντέλη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πειραιάς Κέντρο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αγία Σοφία ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Βασίλειος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ευαγγελίστρια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ζέα (Πασαλιμάνι) ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καμίνια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καστέλλα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μικρολίμανο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέο Φάληρο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πειραϊκή ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Προφήτης Ηλίας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ρετσίνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Φρεαττύδα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Χατζηκυριάκειο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καλλιθέα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μοσχάτο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ταύρος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αιγάλεω ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αγία Βαρβάρα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Χαϊδάρι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέος Κόσμος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νεάπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ομόνοια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Παγκράτι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άνω Πατήσια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κάτω Πατήσια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πεντάγωνο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άνω Πετράλωνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κάτω Πετράλωνα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πλάκα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Πολύγωνο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Προμπονά ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Προφήτης Ηλίας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ριζούπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ρουφ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Σεπόλια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Τζιτζιφιές ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Τρεις Γέφυρες ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ψυρρή ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ερυθρός Σταυρός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Θησείο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ιλίσια ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Καλογρέζα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κεραμεικός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κολοκυνθού ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κολωνάκι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κολωνός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κουκάκι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κυνόσαργες ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κυπριάδου ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Κυψέλη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Λυκαβηττός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μακρυγιάννη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μεταξουργείο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μετς ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Μοναστηράκι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Νέα Φιλοθέη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αθήνα Κέντρο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Νικόλαος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Άγιος Παντελεήμονας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ακαδημία ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ακαδημία Πλάτωνος ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ακρόπολη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Αμπελόκηποι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βεΐκου ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Βοτανικός ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γηροκομείο ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γκάζι ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γκύζη ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γουδί ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Γούβα ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ελληνορώσων ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Ελαιώνας ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ Εξάρχεια απολυμανσεις απεντομωσεις μυοκτονια Μικροβιακές Απολυμάνσεις Μικροβιακές Απολυμάνσεις Βιοκαθαρισμός για Ακάρεα σκόνης,Κοριών & Ψύλλων Βιοκαθαρισμός για Ακάρεα σκόνης,Κοριών & Ψύλλων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΝΤΟΜΩΝ & ΤΡΩΚΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΝΤΟΜΩΝ & ΤΡΩΚΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΧΩΡΩΝ & ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΧΩΡΩΝ & ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΑΠΕΝΤΟΜΩΣΗ ΜΥΟΚΤΟΝΙΑ ΜΥΟΚΤΟΝΙΑ ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΨΥΛΛΩΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΨΥΛΛΩΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΚΟΡΙΩΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΚΟΡΙΩΝ ΚΑΛΩΣΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΠΩΘΗΣΗ ΠΤΗΝΩΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΠΤΗΝΩΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΕΡΠΕΤΩΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΕΡΠΕΤΩΝ ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ Κατσαρίδες Κατσαρίδες Κουνούπι Κουνούπι Σκόρος Σκόρος Ακάρεα Ακάρεα Σφήκα Σφήκα Μυρμήγκια Μυρμήγκια Μύγα Μύγα Έντομο αποθηκών Έντομο αποθηκών Τρωκτικά Τρωκτικά Συναισθηματική αξιολόγηση Ομάδες αυτογνωσίας-ψυχοθεραπείας Συμβουλευτική γονέων Θεραπεία ζεύγους-οικογένειας Ατομική Ψυχοθεραπεία Προσφορά 2011-2012 Τι είναι τα superfoods; Πώς να μειώσω την όρεξή μου; Διατροφή για γράμμωση Ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγουμε στην ελκώδης κολίτιδα 7 πολύτιμα οφέλη του κουρκουμά για την υγεία μας Νηστεία και διατροφή Εντυπωσιακό smoothie με 2 γεύσεις (video) Ποιες τροφές βοηθούν τον εγκέφαλο να αντισταθεί στην κατάθλιψη Να προτιμήσω προϊόντα ολικής άλεσης αντί των λευκών; Διαταραχή ορμονών και απώλεια βάρους Τα 10 βασικά λάθη που κάνουμε στη διατροφή των παιδιών μας Θρεπτικές ιδιότητες καρυδιών Οι 5 τροφές που πρέπει να αποφεύγουμε το βράδυ Smoothie bowl φράουλα- μπανάνα (video) Smoothie bowl αβοκάντο και σπανάκι (video) Οmbre smoothie με ανανά (video) Διατροφολόγος διαιτολόγος ή σύμβουλος διατροφής; Σουβλάκι στην διατροφή ναι η όχι; Πως ο εγκέφαλος ελέγχει τις λιγούρες Οι ιδιότητες του κάστανου Επιτρέπεται να τρώμε σοκολάτα όταν κάνουμε δίαιτα; Το σελήνιο στην διατροφή μας 5 λόγοι που δεν χάνετε βάρος 11+1 λόγοι να αγαπήσετε τη μεσογειακή διατροφή Πολύχρωμο smoothie (video) Smoothie bowl (video) Πολύχρωμο smoothie (video) Επιδόρπιο γιαουρτιού με φράουλα και ξηρούς καρπούς (video) Γλύκισμα φρούτων με σοκολάτα (video) Η διατροφή των παιδιών σε περίοδο εξετάσεων Τροφές που δυναμώνουν τα μαλλιά και κάνουν το δέρμα μας πιο λαμπερό. Σουβλάκι φρούτων με σοκολάτα. Λιγότερο από 100 θερμίδες! (video) 7 τροφές που αυξάνουν την καλή χοληστερίνη Σεροτονίνη: 7 τροφές που ανεβάζουν τη διάθεση Το μαγνήσιο στην υγεία μας Τα όσπρια μειώνουν τις τιμές σακχάρου στο αίμα μας Ελληνική μελέτη: Η μεσογειακή διατροφή βοηθά στον ποιοτικότερο ύπνο Ρόδι: η υπερτροφή 12 τροφές με ελάχιστες θερμίδες Πως θα συντηρήσουμε όμως τα χαμένα κιλά; Γιατί έχουμε λιγούρες και πώς να τις καταπολεμήσουμε; Διατροφικές συστάσεις για χοληστερίνη και τριγλυκερίδια Οι 8 τροφές που κάνουν καλό στην καρδιά Μάθε πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις την έντονη επιθυμία για γλυκό Τι να τρώτε για να αποφύγετε το διαβήτη Δέκα τροφές που ευεργετούν το δέρμα μας Όλη η αλήθεια γύρω από τις μπάρες διατροφής Δυσκοιλιότητα… δώσε τέλος στο πρόβλημα! Kale: τί είναι και πώς να το εντάξεις στην διατροφή σου; Το αλάτι στη διατροφή Τι να προσέξω στη νηστεία για να μην πάρω βάρος; Οι καλύτερες τροφές για τον ύπνο Γλυκαιμικός Δείκτης Τροφών Η συμβολή των αντιοξειδωτικών στην υγεία Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και διατροφή Καρκίνος και διατροφή Διάσημες δίαιτες, τι πρέπει να προσέχετε Αλκοόλ και γιορτές Τι πρέπει να γνωρίζουμε Κυτταρίτιδα και διατροφή Δίαιτα Dukan και Απομυθοποίηση! Πρόληψη και αντιμετώπιση της ουρολοίμωξης Ποιο είδος τσαγιού σας ταιριάζει; Εμπλουτισμένα τρόφιμα καλά ή κακά για την υγεία; Έλλειψη σιδήρου και διατροφή Φούσκωμα στην κοιλιά πως να το καταπολεμήσω Θρεπτικά σνακ για το σχολείο Διατροφή χαμηλή σε νάτριο Διατροφή για ενέργεια Κατακράτηση υγρών και αδυνάτισμα Διατροφή κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης Η σημασία της οργάνωσης μίας δίαιτας Οι μεγαλύτεροι μύθοι σχετικά με τη δίαιτα Τι πρέπει να προσέξουμε κατά τη διάρκεια των Χριστουγεννιάτικων Εορτών Μάθε την θρεπτική αξία του λιναρόσπορου Τα οφέλη της Μεσογειακής διατροφής Διατροφικές διαταραχές και κίνδυνοι Πολυκυστικές ωοθήκες:τι πρέπει να γνωρίζουμε Ποιες τροφές να αποφεύγουμε το πρωί και ποιες το βράδυ; Πόσο ασφαλείς είναι οι βιταμίνες; Σακχαρώδης διαβήτης, τι είναι και πως αντιμετωπίζεται Οι ιδιότητες του Matcha Ninja Τροφές για γερό ανοσοποιητικό Η διατροφή για μητέρα που θηλάζει Η αλήθεια για τη γλουτένη 12 σνακ για τους μικρούς μας φίλους Πως να βοηθήσουμε τους μικρούς μας φίλους να χάσουν κιλά Χρήσιμες συμβουλές για την υγεία μας Μάθε για τα οφέλη της βρώμης στην υγεία Smoothie κατά της κυτταρίτιδας (video) Detox diet smoothie (video) Εύκολες, νόστιμες και διαιτητικές αυγόφετες (video) Super foods, μικρές αλλά θαυματουργές τροφές Τα οφέλη του καφέ στην υγεία Ασφάλεια τροφίμων Μειώστε την έκθεση σας σε φυτοφάρμακα Τα καλά και τα κακά λιπαρά Η βιταμίνη D προστάτης στον καρκίνο Οργανικά τρόφιμα: Ότι πρέπει να γνωρίζετε Αλκοολούχα ποτά και διατροφική αξία Τροφές που δίνουν ενέργεια 10 τροφές που προτείνουν οι διαιτολόγοι και γιατί Εναλλακτικές πηγές σιδήρου για χορτοφάγους Μάθε τα πάντα για τις ιδιότητες της ινδικής καρύδας Μεταβολισμός: τι είναι και πως να τον αυξήσετε Διατροφή και μέγιστη αθλητική απόδοση Δίαιτα και ψυχολογία Τα οφέλη της γλυκοπατάτας Οι ιδιότητες του λεμονιού Η θρεπτική αξία του μελιού 8 εντυπωσιακοί λόγοι για τους οποίους παχαίνουμε Η σημασία του ελαιόλαδου στην διατροφή Αλόη, ελιξίριο μακροζωϊας Οι ιδιότητες της κανέλας 8 μύθοι για τη διατροφή light γλυκά: ιδανικά για την δίαιτα Κινόα 8 γρήγορα και υγιεινά σνακ: Πότε η καλή χοληστερίνη (HDL) μπορεί είναι επικίνδυνη; Τα οφέλη από την κατανάλωση λαχανικών στην υγεία Τα οφέλη των ξηρών καρπών στην διατροφή Η σημασία της κατανάλωσης φρούτων Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Τι δεν πρέπει να καταναλώνουμε; Τροφές πλούσιες σε σίδηρο Κρητική διατροφή η καλύτερη διατροφή παγκοσμίως Πως αποθηκεύεται το λίπος στο σώμα; Πώς να κόψετε τη ζάχαρη Διατροφική αντιμετώπιση του φουσκώματος στην κοιλιά Tips για να πετύχει η δίαιτά σας 5 τρόποι να χάσετε κιλά ενώ δεν έχετε καθόλου χρόνο 8 τρόποι για χάσετε κιλά χωρίς δίαιτα Διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης Διαιτολόγος-κλινικός διαιτολόγος: υπάρχει διαφορά; Ο ρόλος της διατροφής στην εμμηνόπαυση Κλιμακτήριος και Εμμηνόπαυση: Ο ρόλος του διαιτολόγου Σημάδια που δείχνουν δυσανεξία στη γλουτένη Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να πάρετε συμπληρώματα και βιταμίνες; Πως θα μειώσω το τοπικό πάχος; Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα νηστείας Οι 5 καλύτεροι ξηροί καρποί Το στρες και το πρόχειρο φαγητό, είναι εξίσου κακά για το πεπτικό σύστημα Η διατροφή των αρχαίων Ελλήνων 22 λόγοι για να καταναλώνουμε γιαούρτι Γάλα φυτικό, κατσικίσιο ή αγελαδινό; Τροφές με αντικαρκινικές ιδιότητες Ισχύει τελικά το τοπικό αδυνάτισμα; Ο ρόλος του διαιτολόγου στη συμμόρφωση τη δίαιτας Πως η σεροτονίνη επηρεάζει την υπερφαγία; Τι να προσέξω για να διατηρήσω τα κιλά; Σημάδια που δείχνουν ότι καταναλώνουμε πολλές επεξεργασμένες τροφές Υπάρχουν τροφές που βοηθούν στο αδυνάτισμα; 4 συμβουλές για αύξηση του βασικού μεταβολισμού Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τις δίαιτες που υπόσχονται θεαματικά αποτελέσματα; Υγιεινή διατροφή η δίαιτα; Τι μπορούμε να φάμε στην έξοδο; Ποια είδη δίαιτας υπάρχουν; Πως να μειώσουμε την όρεξη μας; Τι πίνουμε όταν κάνουμε δίαιτα; Καστανή VS Λευκή ζάxαρη Τι είναι τελικά τα προβιοτικά; Τι μπορώ να φάω στην δουλειά; Ψυχολόγος ή Διαιτολόγος; 6 tips για σωστό αδυνάτισμα Τροφές με τις οποίες βοηθούν να αποβάλετε τη νικοτίνη από το σώμα Υπάρχει σχέση ανάμεσα στην άνοια και τη ζάχαρη; Φρούτα και λαχανικά που καλό θα ήταν να τρώτε με τη φλούδα Ζάχαρη, ασπαρτάμη ή στέβια; Πόσο συχνά πρέπει να παρακολουθούμαι από το διαιτολόγο μου για να χάσω κιλά; Που βοηθάει το νερό με άδειο στομάχι το πρωί Βάλτε μπρος στον μεταβολισμό σας Λόγοι που μας κάνουν να πεινάμε συνέχεια Ποιες τροφές να αποφεύγω το πρωί; Ποια τροφή σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα; Μελέτη Harvard: Ποια είναι η καλύτερη δίαιτα; Θηλασμός και αδυνάτισμα Ποιες τροφές πρέπει να καταναλώνουμε όταν έχουμε υπόταση; Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και τροφίμων Λαχανικά και φρούτα ανά εποχή Διατροφή και νηστεία Γιατί είναι πολύ σημαντικό να πίνουμε πολύ νερό όταν κάνουμε δίαιτα; Είναι τα light αναψυκτικά κατάλληλα για δίαιτα; 5 ιδέες για smoothie Σκέφτεστε να ξεκίνησετε δίαιτα; Τροφές ενάντια στο άγχος Τι να φάω μετά την προπόνηση; Πως γίνεται η λιπομέτρηση; Είναι τα γαλακτοκομικά καλά για τον οργανισμό μας; Σιδηροπενική αναιμία και διατροφή Τροφές με αντιοξειδωτικά Χορτοφαγική διατροφή Ποια σοκολάτα να επιλέξω; Τελικά δίαιτα χωρίς γλουτένη η όχι; Πώς η διατροφή επηρεάζει την ακμή Ποια είναι η κατάλληλη δίαιτα για εμένα; Ιδέες για υγιεινό και ελαφρύ μαγείρεμα Διατροφή και αντιγήρανση Γιατί οι άντρες χάνουν τα περιττά κιλά πιο γρήγορα από τις γυναίκες; Πως να επανέλθετε στο φυσιολογικό σας βάρος σας μετά τις διακοπές Πράσινο τσάι και αδυνάτισμα Τσιμπολόγημα και αδυνάτισμα Πως η δίαιτα επηρεάζει τη διάθεση Ροφήματα που μπορούν να καταστρέψουν τη δίαιτα σας Υπάρχουν φαγητά με μηδενικές θερμίδες; Ετικέτες τροφίμων που σαμποτάρουν το αδυνάτισμα TIPS για μείωση βάρους χωρίς δίαιτα Συνδυάστε το αδυνάτισμα με τα ψώνια στο super market Ο ρόλος του διαιτολόγου στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας 7 διατροφικοί μύθοι για το αδυνάτισμα Στατιστικά στοιχεία για τις διατροφικές ελλείψεις των Ελλήνων Διατροφή μετά την άσκηση Tips για αύξηση του βασικού μεταβολισμού και απώλεια βάρους Βιταμίνες που συμβάλλουν στην απώλεια βάρους Γλυκά με λίγες θερμίδες Η σημασία του πρωινού στην υγεία και στην ρύθμιση του σωματικού βάρους. Δίαιτες express και συνέπειες 8 βότανα που βοηθούν στην βελτίωση του μεταβολισμού και στην απώλεια βάρους. Το ασβέστιο στην υγεία μας 10 τροφές που προτείνουν οι διαιτολόγοι και γιατί Αποτυχημένες δίαιτες Δίαιτα για άτομα με θυρεοειδή Hashimoto Πότε μια δίαιτα θεωρείται επιτυχημένη; Κατακράτηση υγρών τέλος! 7 Διατροφικοί Μύθοι Τι γνωρίζω για την κυτταρίτιδα; Ενέργεια VS Κόπωση Αθλητική Διατροφή Η θαυματουργή βιταμίνη C Ένα σωστό αδυνάτισμα Φυσική αποτοξίνωση με φρούτα Φούσκωμα στην κοιλιά, πως θα το αντιμετωπίσετε Φολικό οξύ, γιατί είναι απαραίτητο για τις γυναίκες; Η διατροφική αξία των τυριών Σπλαχνικό λίπος και κίνδυνοι υγείας Τροφές πλούσιες σε σίδηρο Συμβουλές για καλή υγεία Τροφές που μας δίνουν ενέργεια Το αλάτι στη διατροφή Φυτικές ίνες και τρόποι αύξησης της ποσότητάς τους στη διατροφή μας Ποιος διαιτολόγος μου ταιριάζει: (VOL2) Ποιος διαιτολόγος μου ταιριάζει Διατροφολόγος Κολωνάκι Διαιτολόγος Κολωνάκι Διατροφολόγος αθήνα Διαιτολόγος αθήνα Διαιτολόγος αθήνα Διαιτολόγος Κολωνάκι Διατροφολόγος Κολωνάκι Διατροφολόγος αθήνα Diatrofologos Kolonaki Diaitologos Kolonaki Diatrofologos athina Diaitologos athina Diaitologos athina Diaitologos Kolonaki Diatrofologos Kolonaki Diatrofologos athina ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Κλιματιστικών ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Κλιματιστικών ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ Κλιματιστικών ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ air condition ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ air condition ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ air condition ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Κλιματιστικών ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Κλιματιστικών ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Κλιματιστικών ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ air condition ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ air condition ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ air condition